2006'da uygulanacak olan Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavı'nın genel özellikleri ve şimdiye kadar uygulanan sistemden farklı yanları aşağıdaki gibi özetlenebilir:

1. Sınav yine TEK OTURUMDA yapılacak.
2. Sınavda her adaya, TEK SORU KİTAPÇIĞI ve TEK CEVAP KAĞIDI verilecek.
3. Sınav kitapçığında, ORTAK DERSLERLE İLGİLİ 4 TEST, ALAN DERSLERİYLE İLGİLİ 4 TEST olmak üzere 8 TEST yer alacak.
4. Her birinde 30 SORU bulunan 8 testte, toplam 240 SORU bulunacak. Ancak bir adayın, ortak derslerle ilgili 4 TEST ve ek olarak Alan dersleriyle ilgili 2 TEST olmak üzere 6 test, dolayısıyla 180 , SORU yanıtlaması yeterli olacak.
5. Sınavın toplam süresi 195 DAKİKA olacak.
6. SINAVIN KONU KAPSAMI GENİŞLEYECEK. Şimdiye kadar ÖSS'de sorulan, tüm lise öğrencilerinin ortak okuduğu derslere ek olarak Lise-2 ve Lise-3 sınıflarında okutulan alan derslerinden de soru sorulacak.

YENİ ÖSS'DE TESTLER

I. ORTAK DERSLERLE İLGİLİ TESTLER

II. ALAN DERSLERİYLE İLGİLİ TESTLER

2006-ÖSS'DE YER ALACAK TESTLERİN KAPSAMLARI

PUANLARIN HESAPLANMASINDA STANDART PUANLARIN ÇARPILACAĞI KATSAYILAR

AĞIRLIKLI ÖSS PUANLARI (AÖSS) İÇİNDE, TESTLERİN (% Sİ)

TESTLERİN ORTAÖĞRETİMDEKİ ALANLARLA İLİŞKİSİ

SINAV SİSTEMİNDEKİ DEĞİŞİKLİĞİN GEREKÇESİ

Yapılan açıklamalara göre, sınav sisteminin değişmesindeki temel gerekçeler şunlardır: Şimdiye kadar ÖSS'nin konu kapsamının ortak genel kültür dersiyle sınırlandırılmış olması, Lise-2. ve 3. sınıflarda okutulan alan derslerinden sınavda soru sorulmaması; öğrencilerin Lise-2. ve 3. sınıfta alanlarıyla ilgili derslere ilgisini azaltarak lise öğretimini olumsuz etkilemiştir. Buna bağlı olarak yükseköğretim programlarına yerleşen öğrencilerin bilgi birikimlerinin gittikçe azalması, sınav sisteminin, yükseköğretim programlarına daha nitelikli öğrencilerin yerleşmesini sağlayacak şekilde değişmesini zorunlu kılmıştır. Yeni sınav sisteminin genel özellikleri incelendiğinde, ortaya konan bu temel gerekçeler doğrultusunda değişiklikler yapıldığı (konu kapsamının genişlemesi, katsayıların değişmesi vb.) görülmektedir.

YENİ ÖSS'NİN KONU KAPSAMI

ÖSYM Başkanı tarafından temmuz ayı içinde yapılan açıklamalara göre ÖSS'nin I. grubundaki ortak derslerle ilgili ilk 4 testinde (Tür., Sos.-1, Mat.1 ve Fen.-1 testlerinde) şimdiye kadar olduğu gibi, ilköğretim müfredatı ile Lise sınıflarındaki "Ortak Genel Kültür Dersleri" grubuna giren derslerden (sadece Lise-1 derslerinden değil, Lise-2 ve Lise-3'te, her alan grubunun ortak okuduğu derslerden) soru sorulacak. I. grup testleri tüm adaylar yanıtlayacak. II. gruptaki alan dersleriyle ilgili 4 testte (Ed.-Sos., Sos.-2, Mat.-2, Fen.-2 testlerinde) ise Lise-2 ve Lise-3'te "Alan Dersleri" grubuna giren derslerin müfredatından soru sorulacak. Konu kapsamı alan dersleri ile sınırlı kalacak. Alan seçmeli ve seçmeli derslerden soru sorulmayacak. ÖSYM tarafından şimdiye kadar yapılan açıklamalar böyle olmakla birlikte, II. grup testlerde, alan seçmeli derslerden ve ortak müfredattan soru sorulup sorulmayacağı konusunda yeni açıklamalar da yapılabileceğini düşünüyoruz. Bir aday, II. gruptaki alan testlerinden, kendi alanına uygun olan, iki testteki 60 soruyu yanıtlayacak.

SINAV SORULARININ ÖZELLİĞİ

ÖSYM Başkanı tarafından şimdiye kadar yapılan açıklamalara göre ortak derslerle ilgili Tür., Sos.-1, Mat.-1 ve Fen-1 testlerindeki sorular, şimdiye kadar yapılan ÖSS'lerdeki gibi, temel kavram ve ilkelerle düşünme gücüne dayalı olacak. Alan dersleriyle ilgili Ed.-Sos., Sos.-2, Mat.-2 ve Fen-2 testlerinde ise Lise-2 ve Lise-3'te okutulan alan dersleriyle ilgili bilgi gerektiren, bilginin hatırlama düzeyinde öğrenilmesinin yeterli olmayacağı, kavrama, uygulama hatta analiz düzeyinde öğrenilmesini gerekli kılan sorular yer alacaktır. ÖSYM Başkanı'nın 2006 yılından itibaren uygulanacak olan ÖSS'de, sorulacak sorularla ilgili basına yaptığı bazı açıklaması şöyledir: "Birinci bölümde tüm öğrencilerin cevaplayacağı sorular, ikinci bölümde ise alanlara yönelik ihtisas soruları olacak. Lise son sınıftan da soru sorulacak. İhtisas sorularının içeriği daha önceki ÖSS ve ÖYS sorularından çok farklı olacak. Sorular direkt bilgi ölçen şekilde değil, bilgi gerektiren, kavrama düzeyini ve analitik düşünceyi de içine alacak şekilde düzenlenecek. Bu sorular, ÖSYM'nin soru bankasındaki mevcut sorular arasından seçilmeyecek. Yeni sorular hazırlanacak. Mesela, Tarih'ten, Karlofça Antlaşması hangi tarihte yapılmıştır? 30 derecelik açının sinüsü nedir? gibi sorular sormayacağız. Soruyu çözen 30 derecelik açının sinüsünü bilecek. Yani adayın bilgisini kullanabileceği türde sorular olacak."

AĞIRLIKLI ÖSS PUANLARI (AÖSS)

Ağırlıklı ÖSS puanlarının sayısı 4'ten 7'ye çıkarıldı. Bunların 2'si sayısal ağırlıklı, 2'si sözel ağırlıklı, 2'si eşit ağırlıklı, 1'i dil ağırlıklıdır. Sayısal ağırlıklı-1 (SAY-1), sözel ağırlıklı-1 (SÖZ-1) ve eşit ağırlıklı-1 (EA-1) puanları, meslek yüksekokullarına, Açık öğretim Fakültesine, ön kayıtla öğrenci alan yükseköğretim programlarına ve meslek liselerinin devamı niteliğinde olan 4 yıllık programlara girişte kullanılacak. Sayısal ağırlıklı-2 (SAY-2), sözel ağırlıklı-2 (SÖZ-2) ve eşit ağırlıklı-2 (EA-2) puanları ise yukarıda söz edilen programların dışında kalan 4 yıl ve daha çok yıl süreli yükseköğretim programlarına girişte kullanılacak. Dil ağırlıklı (DİL) puan da önceden olduğu gibi dil puanıyla girilen önlisans ve lisans düzeyindeki tüm programlara girişte kullanılacak. SAY-1, SÖZ-1 ve EA-1 puanlarının hesaplanmasında sadece tüm gruplar için ortak olan ilk 4 test etkili olacak. SAY-2, SÖZ-2 ve EA-2 puanlarının hesaplanmasında, ortak olan 4 testle birlikte alanla ilgili 2 test etkili alacak. Dil puanının hesaplanmasında da ortak olan 4 testle birlikte, ayrı yapılacak olan dil sınavındaki dil testi etkili olacak.

SINAV SÜRESİ İÇİNDE (195 dakikada) YANITLANACAK TESTLER

Sınav tek oturumda yapılacağı için adaylar, 195 dakika olan sınav süresini, istedikleri testleri çözmekte kullanabilecektir. 195 dakika olan sınav süresi, adayların 6 test (180 soru) yanıtlayacağı düşünülerek verilmiştir. Doğal olarak her aday, bu süreyi, girmek istediği yükseköğretim programlarında kullanılacak ağırlıklı puan türünde etkili olan testleri yanıtlamakta kullanacaktır. SÖZ-1, SAY-1, EA-1 puanlarıyla öğrenci alan yükseköğretim programlarına girmek isteyen adaylar, 195 dakikada, sadece sınavın ilk 4 testini (Tür., Sos.-1, Mat.-1 ve Fen-1) yanıtlayacak. Sayısal ağırlıklı-2 puanıyla (SAY-2) Fen-Mühendislik alanındaki yükseköğretim programlarına gitmek isteyen bir aday, 195 dakikalık sürede, sınavın ilk 4 testine ek olarak alan testlerinden 2 tanesini (Mat.-2 ve Fen-2) yanıtlayacak. Buna karşılık iktisat, işletme gibi eşit ağırlıklı-2 (EA-2) puanıyla öğrenci alan yükseköğretim programlarına gitmek isteyen adaylar, sınav süresi içinde ilk 4 teste ek olarak alan testlerinden 2 tanesini (Mat.-2 ve Ed.-Sos.) yanıtlayacak. Sözel ağırlıklı-2 (SÖZ-2) puanıyla bir yükseköğretim programına girmek isteyen adaylar da sınav süresini, ilk 4 teste ek olarak alanla ilgili 2 testi (Ed.-Sos. ve Sos.-2) yanıtlamakta kullanacak. Dil puanıyla (DİL) bir yükseköğretim programına girmek isteyen adaylar ise 195 dakikada sınavın ilk 4 testini yanıtlayacak. Ayrıca yalnız dil için daha sonra yapılacak olan sınavdaki dil testini çözecek.

KATSAYILARDAKİ DEĞİŞİKLİK ve PUANLARA ETKİSİ

Yukarıda verilen Tablo-2 ve Tablo-3 incelendiğinde, SAY-1, SÖZ-1 ve EA-1 puanıyla öğrenci alan yükseköğretim programlarına girmek isteyen adaylar açısından, yeni sınav sistemi, şimdiye kadar uygulanan sınav sisteminden çok farklı sayılmaz. Sadece Fen Bilimleri ile Sosyal Bilimler testlerinin katsayılarında küçük sayılabilecek değişiklik yapılmıştır. Sözel ağırlıklı (SÖZ) ve eşit ağırlıklı (EA) puanlarda Fen Bilimleri testinin katsayısı 0,1 iken 0,2 ye çıkarılmıştır. Buna göre Fen Bilimleri testinin SÖZ ve EA puanlarına katkısının yaklaşık olarak %4,5'ten %9'a çıkacağı söylenebilir. Sayısal Ağırlıklı(SAY) puanda ise Sosyal Bilimler testinin katsayı 0,1 iken 0,2'ye çıkarılmıştır. Buna göre Sosyal Bilimler testinin SAY puana katkısının yaklaşık olarak %4,5'ten %9'a çıkacağı söylenebilir.

SAY-1, EA-1 ve SÖZ-1 puanlarında etkili testler, yaklaşık payları yüksek olandan düşük olana doğru şöyle sıralanabilir:

SAY-1 PUANINDA: Mat. 1: % 45,5; Fen-1: % 31,8; Tür.: % 13,6; Sos.-1: % 9,1

EA-1 PUANINDA: Mat. 1: % 40,9; Tür.: % 36,4; Sos. 1: % 13,6; Fen-1: % 9,1

SÖZ-1 PUANINDA: Tür. : % 45,5; Sos.-1: % 31,8; Mat.-1: % 13,6; Fen-1: % 9,1

SAY-2, EA-2 ve SÖZ-2 puanlarıyla öğrenci alan yükseköğretim programlarına girmek isteyen adayların puanlarını etkileyecek testlerin yada derslerin yaklaşık payları (etki % si) aşağıdaki gibi özetlenebilir:

SAY-2 PUANINDA:

Matematik grubu (Matematik ve Geometri) derslerinin payı; Mat.-1: % 22,7 ve Mat.-2: % 22,7 olmak üzere %45,4 Fen Bilimleri (Fizik, Kimya ve Biyoloji) derslerinin payı; Fen-1: % 15,9 ve Fen-2: % 15,9 olmak üzere % 31,8 Türkçe'nin payı; Tür.: % 13,6 Sosyal Bilimler (Tarih, Coğr., Fel.) derslerinin payı; Sos.-1: % 9,1

EA-2 PUANINDA:

Matematik grubu (Matematik ve Geometri) derslerinin payı; Mat.-1: %20,4 ve Mat.-2: +20,4 olmak üzere %40,8 Türkçe ve Edebiyat derslerinin payı; Tür.: %18,2 ve Ed.-Sos. testindeki edebiyat: %10,4 olmak üzere %28,6 Sosyal Bilimler derslerinin payı; Sos. 1: %13,6 ve Ed.-Sos. testindeki Sosyal Bilimler: %7,8 olmak üzere %21,4 Fen Bilimleri derslerinin payı; Fen-1: %9,1

SÖZ-2 PUANINDA

Sosyal Bilimler derslerinin payı; Sos. 1: %15,9, Sos.-2: %15,9 ve Ed.-Sos. testindeki Sosyal Bilimler: %9,8 olmak üzere %41,6 Türkçe ve Edebiyat derslerinin payı; Tür.: %22,7 ve Ed.-Sos. testindeki Edebiyat: %12,9 olmak üzere %35,6 Matematik grubu derslerinin payı; Mat.-1: %13,6 Fen Bilimleri derslerinin payı; Fen-1: %9,1

YENİ ÖSS'DE HANGİ PUANLAR HANGİ YÜKSEKÖĞRETİM PROGRAMINA YERLEŞMEDE KULLANILACAKTIR?

SAY-1, SÖZ-1 ve EA-1 Puanlarının (Y-ÖSS) Kullanılacağı Yükseköğretim Programları:

1. Meslek Yüksekokulu Programları (Sınavsız geçişten sonra boş kalan kontenjanlara yerleştirmede)
2. Açıköğretim önlisans programları
3. Açıköğretim lisans programları (İngilizce öğretmenliği hariç)
4. Özel Yetenek Sınavı sonuçlarına göre (ön kayıtla) öğrenci alan lisans programları (ÖSS Kılavuzu Tablo5)
5. Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarından mezun olanların kendi alanlarındaki (ek puanla girilen) yükseköğretim programları

· Mesleki Eğitim Fakültesi Programları
· Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Programları
· Ticaret ve Turizm Eğitimi Fakültesi Programları
· İlahiyat Fakültesi Programları
· Eğitim Fakültesinin Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri, Okul Öncesi, Anaokulu, Üstün Zekalılar, Zihin Engelliler, Görme Özürlüler ve İşitme Engelliler Öğretmenlikleri
· Sağlık Yüksekokulu
· Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulu
· Turizm ve Otel İşletmeciliği Yüksekokulu
· Endüstriyel Sanatlar Yüksekokulu
· Sivil Havacılık Yüksekokulu
· Uygulamalı Yabancı Diller Yüksekokulu
· Bankacılık ve Sigortacılık Yüksekokulu
· Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu ve diğerleri

SAY-2, SÖZ-2 ve EA-2 Puanlarının (Y-ÖSS) Kullanılacağı Yükseköğretim Programları:

Yukarıda sayılanların (Mesleki teknik ortaöğretim programlarından mezun olanların kendi alanlarındaki, ek puanla girilen yükseköğretim programları ile açıköğretim lisans programları) dışındaki 4 ya da daha çok yıl süreli lisans programları.

Dil Puanının (Y-ÖSS DİL) Kullanılacağı Yükseköğretim Programları

Dil puanı bir çeşit olduğu için, yabancı dil ağırlıklı puanla öğrenci alan tüm lisans ve önlisans programları için kullanılacaktır.